Vijf maatregelen om het risico op burnout te beperken

 

Minder informatie en vooral goede communicatie verkleinen kans op burnout

 

HR Rendement 26 maart 2008

 

Een werkgever kan het burnout-risico van zijn werknemers sterk verminderen. Dit vergt echter aandacht voor vijf zaken.

MD Weekly zet ze op een rijtje.

1. De belangen van de werknemers en die van de organisatie moeten parallel lopen
Dit voorkomt dat bij een eventuele koerswijziging de werknemer met zichzelf in conflict komt.

2. Er moet een match zijn tussen werknemer en organisatiecultuur
In veel organisaties is bijvoorbeeld weinig aandacht voor medewerkers die hun verhaal kwijt willen. Oorzaak: de drempel om over problemen te communiceren ligt te hoog. Matcht de cultuur met de werknemer, dan is deze veel lager.

3. Nieuwe medewerkers moeten grondig ingewerkt worden
Op die manier voelen ze zich meteen thuis en welkom.

4. De hoeveelheid sturingsinformatie moet zo gedoseerd mogelijk
Zorg ten allen tijde dat controles, regels en rapportages niet de overhand krijgen.
Teveel regelzucht kan gedreven werknemers (die sowieso al een verhoogde kans op burnout hebben) frustreren. Rapportage of controle mag ook niet zijn ingegeven door wantrouwen.

5. Besef dat communicatie essentieel is
De communicatiestructuur moet soepel zijn en vooral de interne communicatie moet de juiste balans hebben. Teveel informatie leidt immers tot een overkill, te weinig tot misverstanden.

Gerelateerde nieuwsitems

Mentale röntgenfoto voorspelt burnout

Werkstress en werkgeluk liggen dicht bij elkaar

Emotionele intelligentie vermindert risico op burnout

Burnout-patëinten vaak ambitieus en perfectionistisch van aard

 

 

---

Bang voor burnout? Mediteer!

Volkskrant Banen | 11 december 2007 | Marlies Dinjens

Spiritualiteit wint aan populariteit op de werkvloer; van het ministerie van VROM tot de ING Bank. Meditatie als praktisch wapen tegen een burnout.

Op het eerste gezicht lijkt het een gemiddeld kantoor: een kale ruimte met witte muren en een systeemplafond. Maar op de vloer liggen ronde kussentjes, matjes en in de verte hangt een zweem van wierooklucht.

Hier is het ‘stiltecentrum’ van het ministerie van VROM. Op werkdagen lopen wekelijks gemiddeld veertig ambtenaren naar binnen. ‘Na een stressvolle vergadering of een verhit gesprek komen ze hier opladen’, zegt Angelique van der Schraaf, een van de initiatiefnemers van het stiltecentrum. ‘Ook zijn er twee keer per week onder begeleiding van een docent meditatietrainingen.’

Scepsis neemt af
Niet alleen op het ministerie, maar ook in het bedrijfsleven verovert spiritualiteit terrein. MarkTeijgeler van het bedrijf ABC Meditatie heeft inmiddels veertig bedrijven en instellingen in zijn klantenbestand, waaronder ABN Amro, Kadaster, KPMG, de Amsterdamse politie en de gemeente Delft. Teijgeler, zelf jarenlang werkzaam geweest bij ABN Amro, begon vier jaar geleden met het geven van meditatietrainingen. De belangstelling voor spiritualiteit stijgt, terwijl de scepsis afneemt, zegt hij. ‘Het geestelijk welzijn wordt steeds belangrijker, met name in kantoorbanen. Daar is vaak meer aandacht voor trainingen en persoonlijke ontwikkeling dan in traditionele beroepen, zoals productiewerk.’

Meditatie in cao's
Teijgeler benadrukt dat meditatie niet zweverig is, maar juist praktisch. ‘Het helpt tegen stress en kan een burnout voorkomen.’ Lizelotte Smits van de CNV-vakbond Publieke Zaak pleit om die reden al jaren voor het opnemen van meditatie in de cao’s van bedrijven. Tot nu toe zonder succes. ‘Werkgevers vinden plezier in het werk steeds belangrijker. Ze zien spiritualiteit als een nuttig instrument om het welzijn van werknemers te vergroten.’

Het computerbedrijf IBM biedt medewerkers een tweedaagse cursus zen-meditatie aan. ‘Geestelijk welzijn is een belangrijk onderdeel van een goede gezondheid. Daarom mogen medewerkers onder werktijd naar deze cursus’, zegt Mickey Spier, resource manager van IBM. ‘Ze zijn niet verplicht om mee te doen, maar de cursus zit altijd snel vol.’

Andere bedrijven hebben meer moeite met spiritualiteit onder werktijd. ‘Het is eigenlijk vrij dubbel’, zegt Lizelotte Smits van het CNV. ‘Werkgevers willen een stilteruimte inrichten, maar willen niet dat daarvan onder werktijd gebruik wordt gemaakt.’

De baas z'n tijd
Bij het ministerie van VROM worden de meditatietrainingen in de lunchpauze gegeven. ‘Medewerkers mogen natuurlijk rustig een paar minuten mediteren, net zoals je tijdens werktijd een sigaret mag roken’, zegt een woordvoerder van VROM. ‘Maar het is niet de bedoeling dat je hier in de baas z’n tijd uren gaat zitten.’

Teijgeler probeert de trainingen zo praktisch mogelijk te houden, om vooroordelen over wierooklucht en zweverigheid uit de weg te gaan. ‘Je moet niet denken dat je met een lange baard als een soort goeroe binnen kan lopen om de hele bedrijfscultuur onder handen te nemen.’ Bij de Amsterdamse politie, waar Teijgeler drie jaar trainingen gaf, waren de reacties in eerste instantie sceptisch. ‘Daar sprak ik liever niet over spiritualiteit, maar over het vergroten van de mentale weerbaarheid.’

De medewerkers van ING kunnen meedoen met een korte ‘lunchmeditatie’ van negen minuten. Grafisch vormgeefster Marleen Binkhorst van de bank mediteert iedere dinsdag. ‘Ik kom hierdoor echt even helemaal los van mijn werk. We beginnen met het losmaken van de spieren en doen daarna ontspanningsoefeningen. Na afloop heb ik het gevoel alsof ik echt even helemaal ben weggeweest’.

Even ademhalen vergroot de effectiviteit op de werkvloer
Chris Grijns schreef het boekje Adempauze, aandacht trainen op het werk, over meditatie op de werkvloer. In het boekje staan oefeningen. Ze pleit voor het nemen van korte pauzes gedurende de werkdag. ‘Eigenlijk gaat dat tegen de natuur in, het werk stopzetten. Maar juist door het nemen van een pauze kun je er weer beter tegenaan.’

Een voorbeeld daarvan is het inlassen van een rustmoment voordat je de dagelijkse stroom e-mails moet beantwoorden. ‘E-mails zijn een belangrijke opdrachtgever geworden. Bij veel werknemers werkt dat verslavend.’ Een werknemer kan die ‘e-maillawine’ volgens Grijns aan, door letterlijk een adempauze te nemen. ‘Je overziet dan je volle inbox en ademt een paar keer goed in en uit. Daarna beslis je bewust welke e-mails je gaat openen.’

Het is een simpel voorbeeld van wat Grijns noemt ‘het bewaken van je eigen grenzen’. ‘Veel mensen hebben het idee dat ze door de stress op hun werk geleefd worden. Met het nemen van een korte pauze eis je de autonomie over je leven terug. Werknemers hebben hierdoor het idee dat ze de regie weer in handen hebben.’

Aandachttrainingen
Grijns geeft ook intensieve ‘aandachttrainingen’, aan werknemers met een burnout.
De methode van Grijns is afgeleid van Mindfullness, een van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van spiritualiteit. ‘Het belangrijkste punt uit de theorie van Mindfullness is bewuste opmerkzaamheid. Kort gezegd: je moet meer aandacht besteden aan de dingen die je doet.’

Grijns merkt dat er steeds meer belangstelling is voor haar aandachttrainingen, ook uit de geestelijke gezondheidszorg. ‘De methode zit minder in de alternatieve hoek.’

Mindfulness  ABC van meditatie  ABC van meditatie (gezondheid) 

Counselling is effectief bij burnout.